tiểu luận về vấn đề ly hôn

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (189.48 KB, 18 trang )

Đang xem: Tiểu luận về vấn đề ly hôn

Thực trạng ly hôn và một số giải pháp
nhằm hạn chế ly hôn ở địa phương
MỤC LỤC
L I M UỜ ỞĐẦ 3
B. N I DUNGỘ 5
NH N TH C CHUNG V LY HÔN.Ậ Ứ Ề 5
TH C TR NG LY HÔN A PH NGỰ Ạ ỞĐỊ ƯƠ 7
NGUYÊN NHÂN D N N TH C TR NG LY HÔNẪ ĐẾ Ự Ạ 8
V. M t s v n t n t i a ph ng.ộ ố ấ đề ồ ạ ởđị ươ 14
VI. M T S KI N NGH QUA TH I GIAN TH C T P.Ộ Ố Ế Ị Ờ Ự Ậ 15
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả 17
LỜI MỞ ĐẦU
Các công trình nghiên cứu cũng như hiện thực cuộc sống đã chứng minh vai trò của con
người đối với xã hội, vai trò của gia đình đối với mỗi con người.
Từ ngàn đời nay gia đình luôn là cái nôi hình thành và nuôi dưỡng nhân cách của mỗi
con người. Những nhân cách ấy đã góp phần tạo nên bộ mặt của mỗi Quốc gia. Những gia
đình tốt đẹp sẽ xây dựng được một xã hội tiến bộ văn minh, một xã hội tiến bộ văn minh là cơ
sở để xây dựng một gia đình tốt đẹp. Chính vì vậy, vai trò và vị trí của gia đình ngày càng
được quan tâm và đề cao trong xã hội.
Để xây dựng được một gia đình tốt đẹp trước tiên chúng ta phải hiểu gia đình là gì? Gia
đình là tập hợp những người gắn bó với nhau do quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc
quan hệ nuôi dưỡng làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của họ với nhau theo quy định của Luật
hôn nhân và gia đình. Khởi nguồn của quan hệ gia đình đó chính là quan hệ hôn nhân, là việc
kết hôn giữa người nam và người nữ theo những điều kiện mà pháp luật quy định.
Như vậy, chúng ta thấy một cuộc hôn nhân tốt đẹp sẽ là nền tảng để xây dựng một gia
đình và một xã hội tốt đẹp.
Xã hội ngày càng thay đổi và phát triển, điều này đã khiến cho các bộ phận đã tạo nên
xã hội cũng thay đổi và phát triển không ngừng. Và sự vận động, sự biến đổi của gia đình là
điều tất yếu. Bởi gia đình là tế bào của xã hội. Nền kinh tế thị trường trong thời kì mở cửa, hội
nhập đã tác động lên mọi mặt, mọi mối quan hệ của xã hội. Trong đó có mối quan hệ giữa con
người với nhau. Sự tác động này tạo nên sự phát triển nhưng một mặt cũng gây nên mặt trái

đối với các vấn đề trong xã hội.
Mối quan hệ gia đình, hay mối quan hệ vợ chồng, cũng chịu những ảnh hưởng nhất
định. Bên cạnh những truyền thống tốt đẹp, trong quan hệ hôn nhân vẫn tồn tại được tôn trọng
và phát huy. Thì mặt trái của xã hội đã tạo nên một thực trạng đáng lo ngại: Đó là vấn đề ly
hôn ngày càng trở nên phổ biến và trở thành vấn đề được cả xã hội quan tâm.
Thực trạng đáng lo ngại này cũng đối với quan hệ hôn nhân và gia đình cũng đang diễn
ra ngày càng mạnh mẽ ở Thị xã Hưng Yên. Thị xã Hưng Yên là một miền đấtcó nhiều chiến
tích lịch sử, truyền thống văn hoá tốt đẹp. Các cơ quan quản lý Nhà nước cũng như các cơ
quan pháp luật của Thị xã luôn quan tâm bên cạnh xây dựng và phát triển nền kinh tế là xây
dựng và phát triển nền kinh tế xã hội. Số lượng gia đình văn hoá ngày một lớn.
Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực đó thì các vụ án ly hôn vẫn ngày một tăng và phổ
biến. Thực trạng này kéo theo những hậu quả mang tính tiêu cực không chỉ về mặt đạo đức
mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế xã hội của Thị xã.
Trước thực trạng đáng lo ngại, cũng như tác hại của vấn đề ly hôn đối với xã hội. Người
thực hiện chuyên đề này, với các kiến thức được các thầy cô giáo bộ môn Luật hôn nhân và
gia đình truyền dậy, cũng như quá trình nghiên cứu của bản thân, muốn đóng góp một phần
công sức của mình vào việc hạn chế, khắc phục tình trạng ly hôn. Để Thị xã Hưng Yên ngày
một phát triển mạnh mẽ, xứng đáng hơn nữa với truyền thống tốt đẹp của quê hương. Giữ
vững và phát triển bản sắc văn hoá để góp phần vào công cuộc phát triển chung của đất nước.
Chuyên đề thực tập: “ Thực trạng ly hôn và một số giải pháp nhằm hạn chế ly hôn ở
địa phương” được hoàn thành với sự giúp đỡ, đóng góp nhiệt tình của tất cả các bác, các chú,
các anh chị cán bộ. công nhân viên chức Toà án nhân dân Thị xã Hưng Yên, và các ban ngành
hữu quan khác.
Trong quá trình thực tập và nghiên cứu ở địa phương mình do kinh nghiệm còn hạn chế
trong việc tìm hiểu, thu thập và đánh giá thông tin một cách hệ thống và khoa học còn nhiều
hạn chế nên đề tài của em còn có những thiếu sót là không thể tránh khỏi. Vì vậy, em rất
mong nhận được sự sửa chữa, đóng góp, bổ sung từ phía các thầy cô giáo cũng như các bạn
sinh viên, để em có một nhận thức đầy đủ hơn về vấn đề này, để từ đó áp dụng vào thực tiễn
có hiệu quả hơn.
Em xin chân thành cảm ơn !

Sinh viên thực tập
B. NỘI DUNG
NHẬN THỨC CHUNG VỀ LY HÔN.
Quá trình hội nhập đã thúc đẩy nên kinh tế – chính trị – xã hội phát triển một cách mạnh
mẽ. Mọi mối quan hệ trong xã hội cũng có sự vận động thay đổi theo xu thế của nó. Gia đình
là tế bào của xã hội nên cũng khong nằm ngoài quy luật đó. Xã hội phát triển, đời sống nâng
cao cùng với sự du nhập những tư tưởng cách sống mới làm cho mỗi người có một trình độ
hiểu biết khác nhau, từ đó cách nhìn nhận, suy nghĩ các vấn đề khác nhau. Chính từ những
quan điểm khác nhau đó, nên thường xảy ra các mâu thuẫn đối kháng. Nhất là trong vấn đề
hôn nhân nên việc tan vỡ gia đình là rất phổ biến.
Những năm gần đây, số lượng án hôn nhân và gia đình ngày một gia tăng với nhiều
những mâu thuẫn khác nhau đã gây ảnh hưởng xấu cho xã hội, dẫn đến thực trạng suy giảm
về đạo đức, lối sống, bạo lực trong gia đình ngày càng trở nên phổ biến. Dưới sự lãnh đạo của
Đảng và Nhà nước ta cũng hết sức quan tâm đến vấn đề đạo đức, lối sống, nhân cách của mỗi
cá nhân trong toàn xã hội. Nhà nước đã ban hành những quy phạm pháp luật nhằm bảo vệ
quyền và lợi ích của mỗi con người trong xã hội, tạo nên sự công bằng và bình đănngr trong
mọi lĩnh vực.
Nam nữ được quyền tự do tìm hiểu, tự nguyên kết hôn, được pháp luật cho phép và bảo
hộ nếu không ai vi phạm điều mà pháp luật cấm. Khi kết hôn có nghĩa là hai cá nhân khác
giới với luồng tư tưởng không đồng nhất kết hợp lại nhằm xây dựng một gia đình mới. Vợ
chồng có nghĩa vụ yêu thương, chung thủy, quý trọng lẫn nhau cùng xây dựng một gia đình
ấm no và hạnh phúc. Nhưng khi ý thức xây dựng cuộc sống chung không còn nữa cũng đồng
nghĩa với việc những mâu thuẫn xuất hiện và cuộc sống chung không thể tiếp tục.
Pháp luật luôn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi con người. Pháp luật sẽ giải
phóng hai vợ chồng khỏi cuộc sống chung, để mỗi bên xây dựng cuộc sống mới qua hình thức
ly hôn.
Ly hôn theo khoản 8 Điều 8 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định thì: “Ly hôn
là chấm dứt quan hệ hôn nhân do Toà án công nhận hoặc quyết định theo yêu cầu của vợ hoặc
chồng hoặc cả hai vợ chồng”.
Như vậy, ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng trước pháp luật, do một trong hai

bên yêu cầu, hoặc cả hai và được quyết định bởi một bản án hoặc quyết định công nhận của
Toà án. Ly hôn có hai trường hợp cụ thể:
+ Một là: Thuận tình ly hôn tại Điều 90 của Luật Hôn nhận và gia đình năm 2000 quy
định: “Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn mà hoà giải tại Toà án không thành
nếu xét thấy hai bên thực sự tự nguyện ly hôn và đã thoả thuận về việc chia tài sản, việc trông
nom, chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục con thì Toà công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả
thuận về tài sản và con cái trên cơ sở bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của vợ và con. Nếu
không thoả thuận được hoặc tuy có thoả thuận nhưng không đảm bảo quyền lợi chính đáng
của vợ và con thì Toà án quyết định.
+ Hai là: Ly hôn theo yêu cầu của mỗi bên được quy định tại Điều 91 Luật Hôn nhân và
gia đình năm 2000: “ Khi một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hoà giả tại Toà án không
thành thì Tòa án xem xét việc giải quyết việc ly hôn”.
Ly hôn là chấm dứt hôn nhân, là kết quả của hành vi có ý chí của vợ chồng và việc
chấm dứt hôn nhân giữa hai vợ chồng phải được Toà án có thẩm quyền quyết định hoặc công
nhận thì mới có giá trị pháp lý.
Tuy nhiên trên thực tế vẫn có nhiều cặp vợ chồng chưa ly hôn mà vẫn đi xây dựng gia
đình mới, điều này là trái pháp luật hôn nhân và gia đình và cũng gây rất nhiều khó khăn
trong việc giải quyết quyền và nghĩa vụ của vợ và chồng.
Việc xử cho vợ được ly hôn Toà án căn cứ vào những điều kiện đã được pháp luật quy
định. Điều 89 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định: “ Toà án xem xét yêu cầu ly
hôn nếu xét thấy ình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dai, mục đích hôn nhân
không đạt được thì Toà án giải quyết cho ly hôn”.
Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Toà án tuyên bố mất tích thì Toà án giải
quyết cho ly hôn.
Như vậy thì khi vợ hoặc chồng hoặc cả hai vợ chồng có yêu cầu ly hôn thì Toà án nhân
dân tiến hành xác minh, hoà giải nhằm đoàn tụ gia đình. Nếu hoà giải không thành thì toà án
mới tiến hành xử ly hôn. Và chỉ cho ly hôn néu xét thấy tình trạng trầm trọng, đời sống chung
không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.
Tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài không có nghĩa đơn thuần là
tình yêu không còn nữa mà muốn nói đến một thực trạng trong gia đình khi mâu thuẫn vợ

chồng đã trở nên sâu sắc đến mức không thể hàn gắn được nữa. Tình trạng đó làm ảnh hưởng
đến đời sống sinh hoạt của gia đình và ảnh hưởng đến việc nuôi dưỡng giáo dục con cái.
Như vậy, trong quá trình xây dựng gia đình xuất hiện mâu thuẫn tư nhiều lý do khác
nhau, làm cho mục đích hôn nhân không đạt được thì ly hôn là một giải pháp tích cực nhằm
giải pháp tich cực để giải phóng vợ và chồng để mỗi bên tự đi tìm và xây dựng cho mình hạnh
phúc mới. Thông qua đó, đảm bảo được quyền tự do, bình đẳng và đảm bảo quyền và lợi ích
của vợ chồng theo quy định của pháp luật hiện hành.
THỰC TRẠNG LY HÔN Ở ĐỊA PHƯƠNG
Hoà chung với nhịp phát triển của toàn xã hội cũng như của đất nước. Những nam gần
đây, Thị xã Hưng Yên đã đạt được những thành tựu to lớn về phát triển kinh tế –xã hội, đời
sống nhân dân và nền dân trí ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên, Thị xã Hưng Yên cũgn
phải chịu những ảnh hưởng bởi mặt trái của xã hội tong mọi lĩnh vực. Lĩnh vực hôn nhân và
gia đình cũng phải chịu những sức ép hết sức nặng nề. Tình trạng ly hôn trên Thị xã ngày
càng diễn biến phức tạp và diễn ra hết sức gay gắt.
Theo Báo cáo tổng kết của ngành Toà án của Toà án Thị xã Hưng Yên, cũng như những
số liệu thu thập được từ các cơ quan, tổ chức xã hội khác đã cho thấy, số lượng các vụ ly hôn
ngày càng gia tăng. Và diễn ra ở mọi lứa tuổi, mọi hoàn cnảh với nhiều lý do khác nhau. Các
vụ án hôn nhân và gia đình vẫn chiếm một tỷ lệ lớn trong số các loại án mà Toà án nhân dân
Thị xã Hưng Yên phải giải quyết.
Dưới đây là thực trạng ly hôn của Thị xã Hưng Yên trong những năm gần đây. Năm
2004 tổng số án thụ lý được 187 vụ trong đó:
+ Án hôn nhân và gia đình: 69 vụ
+ Đã xét xử: 13 vụ
+ Công nhận sự thoả thuận: 27 vụ
+ Tạm đình chỉ: 1 vụ
+ Đình chỉ: 19 vụ
+ Di lý sang năm sau: 9 vụ
Năm 2005 tổng số án thụ lý được 202 vụ trong đó:
+ án hôn nhân và gia đình là: 78 vụ
+ Đã xét xử: 24 vụ

+ Công nhận sự thoả thuận: 32 vụ
+ Tạm đình chỉ: 01 vụ
+ Đình chỉ: 23 vụ
+ Hoà giải thành: 01 vụ
+ Di lý sang năm sau: 03 vụ
Năm 2006 tổng số án thụ lý được: 232 vụ trong đó:
+ án hôn nhân và gia đình là: 80 vụ
+ Đã xét xử: 24 vụ
+ Công nhận sự thoả thuận: 32 vụ
+ Tạm đình chỉ: 01 vụ
+ Đình chỉ: 19 vụ
+ Hoà giải thành: 01 vụ
+ Di lý sang năm sau: 03 vụ.
NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN THỰC TRẠNG LY HÔN
Trong những năm gần đây, số lượng vụ án ly hôn trên địa bàn Thị xã Hưng Yên có biến
động không lớn nhưng vẫn chiếm số lượng lớn, tỷ lệ cao. Để dẫn đến thực trạng này có rất
nhiều vấn đề. Nhưng chúng ta có thể thấy những thực trạng sau đây:
Thứ nhất: Mâu thuẫn gia đình do đánh đập, ngược đãi.
Đời sống của người dân Thị xã Hưng Yên đang ngày một phát triển. Tuy nhiên, trong
quá trình phát triển nền kinh tế của Thị xã chủ yếu vẫn là nền kinh tế nông nghiệp. Đặc điểm
này đã dẫn đến tình trạng trình độ nhận thức còn nhiều hạn chế. Và cũng chính do nhu cầu lao
động nên việc các đôi trai gái xây dựng gia đình khi còn rất trẻ là điều đương nhiên. Với độ
tuổi còn trẻ như vậy các cặp vợ chồng này đã không có những suy nghĩ chín chắn và cũng
chưa có một nèn kinh tế căn bản từ lẽ đó mâu thuẫn vợ chồng phát sinh là tất yếu.
Những mâu thuẫn này ngày càng trở nên trầm trọng hơn khi người chồng chọn giải pháp
đánh đạp, ngược đãi vợ con.
Việc đánh đập, ngược đãi vợ con còn do người chồng sa đà vào các tệ nạn xã hội, cờ
bạc rượu chè, nghiện hút. Khi bị vợ con lên án, phản đối những hành động sai trái của mình từ
phía vợ con thì người chồng đã quay lại đánh đập vợ con.
Thống kê cho thấy trên thực tế có đến 85% các cuộc ly hôn vì nguyên nhân này là do

người vợ làm đơn ly hôn vì họ không thể tiếp tục chung sống và chịu sự hành hạ của chồng.
Quá trình xét hỏi diễn ra ở Toa án cho thấy đa số các ông chồng đánh đập và ngược đãi
vợ con trong tình trạng say rượu. Và được hỏi vì sao hay say rượu thì họ trả lời: Do vui chơi
với bạn bè, cũng có một số người chán nản do nợ nần, làm ăn thua lỗ hay một số người bài
bạc tiêu tán hết gia snả. Và những ức chế về tình cảm đã khiến cho họ ngược đãi vợ con khi
vợ con phản đối.
Ly hôn do nguyên nhân ngược đãi và đánh đập vợ con chiếm tỷ lệ không lớn lắm,
khoảng 15% số vụ án ly hôn trong các năm 2004 – 2005 – 2006.
Ví dụ: Anh Nguyễn Tiến Tới kết hôn với chị Dương Thị Liễu vào ngày 06/10/1997 tại
UBND phường Hồng Châu. Hai người chung sống với nhau được một cháu trai, lúc đầu kinh
tế gia đình khá giả, nhưng về sau buôn bán khó khăn, sau nhiều lần lỗ mất đi cơ nghiệp anh
Tới đã lao vào rượu chè và về nhà đánh đập vợ và gia đình. Và chính quyền địa phương đã
tiến hành hoà giải nhiều lần. Nhưng anh Tới vẫn chứng nào tật ấy. Chị Liên đã không thể chịu
nổi cuộc sống chung với anh nên đãgửi đơn ra Toà án nhân dân Thị xã Hưng Yên yêu cầu giải
quyết ly hôn cho anh chị.
Thứ hai: Mâu thuẫn do tính tình không hợp. Đây là mâu thuãn mang tính chất không rõ
ràng. ở Thị xã Hưng Yên các cặp vợ chồng kết hôn ở độ tuổi rất trẻ cũng chiếm một tỷ lệ
tương đối. Xuất phát từ thực trạng này dẫn đến quá trình tìm hiểu giữa vợ và chồng là ngắn
ngủi. Hơn nữa nhận thức của các cặp vợ chồng về xây dựng cuộc sống chung, xây dựng gia
đình hạnh phúc còn rất mơ hồ, thiếu chín chắn. Chính vì vậy trong quá trình chung sống đã
phát sinh mâu thuẫn. Mâu thuẫn này nếu không được sự can thiệp của hai bên gia đình cũng
như các cấp chính quyền đoàn thể thì sẽ dẫn tới trở nên trầm trọng và giải pháp cuối cùng la
yêu cầu Toà án giải quyết co ly hôn để chấm dứt tình trạng trên.
Ví dụ: Theo Bản án số 18/ST – DS ngày 02/02/2005 của Toà án nhân dân Thị xã Hưng
Yên giữa nguyên đơn là anh Nguyễn Hải Thành – sinh năm 1972, trú quán tại đường Triệu
Quang Phục – Phường Hiến Nam và bị đơn là chị Nguyễn Hồng Ngân – Sinh năm 1975 trú
tại Đường Tô Hiệu – Phường Hiến Nam.
Theo như anh Thành trình bày: anh chị tự do tìm hiểu, tự nguyện đăng kí kết hôn. Quá
trình chung sống phát sinh mâu thuẫn, tính tình khong hợp nên xảy ra mâu thuẫn, anh chị bất
đồng quan điểm về nghề nghiệp mỗi người là khác nhau. Chị Ngân thường hay ghen tuông vô

cớ, phương pháp nuôi dạy con của mỗi người cũng khác nhau – Vợ chồng đã sống ly thân 2
năm không ai phụ thuộc vào ai. Anh chị yêu cầu tào án giả quyết cho ly hôn để giải phóng
cho nhau. Xét thấy đời sống chun đã trở nên trầm trọng,mục đích hôn nhân không đạt được
Toà án đã giải quyết cho ly hôn.
Thứ ba: Do còn tồn tại một số quan điểm phong tục tập quán lạc hậu.
Nguyên nhân này dẫn tới một tỷ lệ nhỏ trong việc dẫn tới ly hôn. Tuy nhiên, ở một số xã
mới sát nhập trực thuộc Thị xã Hưng Yên đời sống nhân dân vẫn còn rất khó khăn và quan
niệm lạc hậu, phong tục lạc hậu vẫn còn. Việc sinh con giá một bề và lấy nhau vài năm mà
không sinh nở, khiến người chồng thường chửi mắng vợ và phát sinh mâu thuẫn trong gia
đình. Thêm đó gia đình nhà chồng ủng hộ con trai mình. Người vợ không chịu nổi gửi đơn ra
toà yêu cầu giải quyết cho ly hôn. Và cũng có khi người chồng gửi đơn yêu cầu toà giải quyết
cho ly hôn để lấy vợ mới hòng kiếm đứa con trai nối dõi tông đường.
Ví dụ: Vụ án ly hôn giữa bị đơn là anh Nguyễn Văn Sỹ và nguyên đơn là chị Vũ Thị
Nga đều trú tại thôn An Chiểu II – xã Liên Phương – Thị xã Hưng Yên. Sau bốn lần sinh nở
chị đều sinh con gái. Anh Sỹ chán nản lao vào rượu chè, cờ bạc, không có tu chí làm ăn,
thường hay đuổi chị ra khỏi nhà. Mâu thuẫn giữa anh chị đã trở nên trầm trọng, đời sống
chung không thể kéo dài. Toà án đã giải quyết cho anh chị ly hôn.
Thứ tư: Mâu thuẫn mẹ chồng, nàng dâu.
Đây không phải là mâu thuẫn chủ yếu dẫn đến việc ly hôn. Tuy nhiên cũng không phải
là không có. Đặc biệt đối với mẹ chồng ở vùng nông thôn hoặc đã cao tuổi họ chưa thích nghi
được với nhịp sống mới, với sự phát triển của xã hội, vẫn luôn đánh giá nhìn nhận con dâu với
một con mắt của thời đại cũ. Vẫn lấy những chuẩn mực của thời đại mình áp đặt cho con dâu.
Và họ thường là những người hết sức bảo thủ. Mặt khác nhiều thanh niên thời đại mới hiện
đại hoá quá mức coi nhẹ việc lễ nghĩa trong gia đình. Chính những quan điểm trái ngược nhau
đã khiến cho mẹ chồng và nàng dâu vẫn luôn tồn tại. Sự ảnh hưởng của phong tục tập quán
cũng như lối sống cũ của một số mẹ chồng hành hạ con dâu. Có nhiều trường hợp cán bộ
chính quyền xã và đại diện các tổ chức đoàn thể đến can thiệp họ còn cho rằng đó là quyền
của họ. Hay trường hợp con dâu sinh toàn con gái mẹ chồng cũng tác động rất lớn đến sự tan
vỡ của hai vợ chồng.
Nhiều mẹ chồng không những không thông cảm cho con dâu trong lúc mang thai mà

còn lấy đó là cái cớ để mắng mỏ, dè bỉu con dâu trong những lúc mệt mỏi, sức khoẻ yếu.
Khi những mâu thuẫn giữa mẹ chồng và nàng dâu xảy ra. Đối với những người chồng
có tư tưởng, lập trường, bản lĩnh không vững vàng thường hay quy kết trách nhiệm cho vợ và
đối xử tệ hại đối với vợ. Điều này dẫn đến một cuộc ly hôn là khó tránh khỏi. Và thực tế đã
chứng minh qua hồ sơ những vụ án ly hôn.
Thứ năm: Do ảnh hưởng của vấn đề kinh tế.
Không chỉ có những gia đình có kinh tế khó khăn mới phát sinh mâu thuẫn dẫn đến việc
ly hôn. Mà ngay cả những gia đình có kinh tế khá giả cũng xuất hiện mâu thuẫn gia đình dẫn
đến tình trạng ly hôn.
Mâu thuẫn xuất hiện trong các gia đình khó khăn xảy ra thường xuyên hơn. Thị xã
Hưng Yên có rất nhiều gia đình hoạt động buôn bán. Chính vì vậy, hiện tượng mua bán nợ
nần dẫn đến việc ly hôn còn diễn ra rất phổ biến.
Quá trình xây dựng lại Thị xã đã khiến cho một số gia đình giàu lên nhanh chóng do họ
nhận được tiền đền bù giải tỏa nằm trên những vùng quy hoạch. Sự giàu nên nhanh chóng này
đã khiến cho họ ăn chơi quá đà, không còn ý thức xây dựng gia đình và đã dẫn đến tình trạng
vợ chồng đưa nhau ra Toà án ly hôn.
Ví dụ: Trường hợp anh Vũ Mạnh Duy và chị Đào Ngọc Thanh đăng kí kết hôn vào ngày
15/5/2005 tại Uỷ ban nhân dân phường Lam Sơn. Do có diện tích đất nằm trên vùng quy
hoạch, giải toả nên anh Huy được đền bù 200 triệu đồng. Thay vào việc sử dụng số tiền đó
vào việc phát triển kinh tế gia đình anh lại mang đi bài bạc, rượu chè. Khi chị Thanh phản đối
hành động của anh liền bị anh đánh đập nhiều lần và chị đã không chịu nổi đành gửi đơn ra
toà yêu cầu cho chị giải quyết ly hôn và chia tài sản để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Nhìn chung, mâu thuẫn dẫn đến ly hôn xuất phát từ vấn đề kinh tế ở Thị xã Hưng Yên là
khá lớn khoảng 30% các vụ án ly hôn.
Thứ sáu: Ly hôn do một bên vợ hoặc chồng ngoại tình.
Đây cũng chính là một nguyên nhân dẫn đến số lượng các gia đình tan vỡ, phải giải
quyết bằng con đường ly hôn khá lớn trên địa bàn Thị xã. Chiếm khoảng 20% trong tổng số
vụ ly hôn, trong 3 năm 2004 – 2005 – 2006.
Ví dụ: Theo bản án số 20/ DS – ST ngày 16/5/2005 của Toà án nhân dân Thị xã Hưng
Yên, giữa nguyên đơn là chị Dương Thị Tuyết – thường trú tại đường Trưng Trắc – phường

Quang Trung và bị đơn là anh Nguyễn Ngọc – cùng trú tại đường Trưng Trắc – phường
Quang Trung.
Anh Bảo và chị Tuyết tự do tìm hiểu và tự nguyện kết hôn vào năm 1989 tại Uỷ ban
nhân dân xã Song Mai, huyện Kim Động. Sau nhiều năm chung sống anh chị vẫn không có
con. Chị Tuyết đã hết sức chạy chữa nhưng không có kết quả. Trong thời gian đó thì anh Bảo
lại quan hệ ngoại tình với chị Ngọc là giáo viên ở trường Duy Tiên – Hà Nam. Biết được sự
việc chị Tuyết đã nhiều lần khuyên giải anh chấm dứt quan hệ đó và mong anh quay trở về
đoàn tụ gia đình nhưng anh không nghe. Chị đành phải gửi đơn ra tòa yêu cầu giải quyết cho
chị ly hôn anh.
Thứ bẩy: Do mắc vào các tệ nạn xã hội.
Với sự phát triển mạnh mẽ của xã hội thì tình hình các tệ nạn xã hội cũng ngày một gia
tăng. ở địa bàn Thị xã Hưng Yên số vụ ly hôn do chồng mắc vào các tệ nạn xã hội chiếm một
tỷ lệ khá lớn khoảng 15% tổng số vụ án ly hôn.
Các loại tệ nạn xã hội ngày càng một gia tăng, nhưng dẫn đến sự tan vỡ của các gia đình
chủ yếu là do sử dụng chất ma tuý. Nhiều người chồng do thiếu cảnh giác và thiếu bản lĩnh đã
sa đà vào các con đường nghiện ngập sử dụng chất ma tuý dẫn đến hành động làm tiêu tán tài
sản, đánh đập ngược đãi vợ con và việc dẫn đến một cuộc ly hôn là điều không thể tránh khỏi.
Ví dụ: Trường hợp anh Đặng Ngọc Dũng và chị Bùi Thị Hân, kết hôn ngày 21/11/2000
tại Uỷ ban nhân dân phường Minh Khai. Thời gian đầu anh chị chung sống hạnh phúc và có
một con trai. Nhưng do làm nghề lái xe khách, đi lại nhiều nơi anh đã mắc nghiện ma tuý, dẫn
đến bỏ bê công việc, sử dụng tài sản của gia đình vào việc hút chích. Chị Hân đã nhiều lần
khuyên giải và tạo điều kiện cho anh trở lại cùng sống cùng gia đình. Nhưng anh vẫn chứng
nào tật ấy, cuối cùng chị đã làm đơn ra toà yêu cầu giải quyết ly hôn cho anh chị.
Ngoài ra còn một số nguyên nhân khác tuy không phổ biến nhưng nó cũng dẫn đến sự
đổ vỡ của gia đình như cưỡng hôn, có vợ lẽ, do địa vị, tuổi tác, hay một bên bị bệnh tật không
có con hoặc một bên bị mất tích hay xa cách lâu năm, một bên cải tạo hay can án.
Những vấn đề trên là một số nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hiện tượng ly hôn ở Thị xã
Hưng Yên. Từ những nguyên nhân ấy, đặt ra một câu hỏi lớn cho mỗi chúng ta. Chúng ta phải
làm gì và có giải pháp nào để thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của Thị xã Hưng Yên một
cách toàn diện hơn nữa.

IV. Một số giải pháp nhằm hạn chế ly hôn
Vì sự nghiệp 10 năm trồng cây, vì sự nghiệp trăm năm trồng người, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã từng nói như vậy. Để phát triển được thể lực, trí lực và nhân cách của mỗi con người.
Chúng ta phải xây dựng từ trong gia đình. Thực trạng ly hôn đã ảnh hưởng rất xấu đến quá
trình phát triển đó. Đặc biệt Thị xã Hưng Yên đang trong quá trình để hướng tới một thành
phố giàu đẹp thì con người, nguồn nhân lực và chí lực là rất quan trọng.
Qua quá trình nghiên cứu, theo dõi nguyên nhân và thực trạng ly hôn ở Thị xã Hưng
Yên chúng ta phải thực hiện một số giải pháp cơ bản sau:
1. Giải pháp kinh tế, chính trị, xã hội.
Tìm những giải pháp đúng hướng trong việc phát triển kinh tế hộ gia đình cũng như
định hướng chiến lược phát triển nền kinh tế một cách đúng đắn. Để từ đó hộ gia đình có một
nền kinh tế mạnh phát triển bền vững ổn định. Thực tế cho thấy, một nền kinh tế tốt có tính
chất phát triển bền vững ổn định sẽ khiến cho mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình
trở nên tốt đẹp hơn. Những mâu thuẫn xuất phát từ lý do túng bẫn, khó khăn về kinh tế không
còn xuất hiện trong các gia đình nữa. Và đương nhiên các vụ án xuất phát từ lý do kinh tế
cũng đã không còn nữa.
Nền kinh tế chính trị xã hội tác động rất lớn đến sự phát triển của xã hội nói chung cũng
như gia đình nói riêng. Xã hội càng tiến bộ văn minh thì con người càng có ý thức trong thiết
lập và củng cố mối quan hệ của mình. Đẩy lùi những mâu thuẫn xuất hiện trong gia đình
chính là hạn chế rủi ro của các vụ ly hôn. Một gia đình giàu mạnh, ấm lo hạnh phúc thì không
lý gì dẫn đến tình trạng ly hôn.
Mối quan hệ giữa gia đình và xã hội thể hiện mối liên hệ hài hoà, gắn bó giữa mặt riêng
tư và mặt xã hội trong quan hệ hôn nhân. Lợi ích của quan hệ xã hội trong quan hệ hôn nhân
thể hiện sự tồn tại bền vững của mỗi cặp vợ chồng. Không chỉ vợ chồng, con cái mà cả Nhà
nước và xã hội đều quan tâm đến việc xây dựng và củng cố quan hệ hôn nhân, làm sao cho
hôn nhân bền vững, hoà thuận, hạnh phúc.
Vì vậy, để khắc phục hạn chế thực trạng ly hôn ở Thị xã Hưng Yên chúng ta phải thực
hiện các giải pháp này.
2. Giải pháp giáo dục pháp luật, giáo dục ý thức đạo đức.
– Việc hiểu biết pháp luật và có ý thức đạo đức tốt là vấn đề hết sức quan trọng đối với

sự tồn tại của mỗi con người. Nó giúp con người trở nên có ích hơn đối với xã hội cũng như
trong việc xây dựng gia đình. Chúng ta phải tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật đến
đời sống nhân dân. Điều này góp phần nâng cao nhận thức của người dân, để từ đó sống và
làm việc theo đúng chủ trương chính sách Nhà nước mà pháp luật đã quy định.
– Tích cực tuyên truyền, tạo điều kiện phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc,
để cùng nhau xây dựng một nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc. Cùng với đó là giáo dục
nhân dân từ bỏ những hủ tục lác hậu, mê tín dị đoan. Việc tuyên truyền cũng phải được thực
hiện hết sức thận trọng làm cho nhân dân hiểu và có niềm tin vào pháp luật và nhà nước.
– Đối với các cơ quan Nhà nước có hoạt động liên quan trực tiếp đến lĩnh vực này như
ban tư pháp phường, xã. Cần phải có trách nhiệm hơn nữa đối với lĩnh vực chuyên môc của
mình, trong việc đăng kí giấy chững nhận đăng kí kết hôn cho các đối tượng phải đủ điều
kiện, cũng như trong việc giải thích các quy định của pháp luật cho quần chúng nhân dân để
từ đó họ thực hiện đúng pháp luật và tránh những hậu quả đáng tiếc xẩy ra.
Việc kết hôn đúng độ tuổi mà pháp luật quy định nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công
dân phát triển lành mạnh độ tuổi trưởng thành. Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự đảm bảo
sau khi kết hôn vợ chồng đều là những người đã trưởng thành, hoàn thiện về thể chất và tinh
thần. Điều đó sẽ giúp họ có những suy nghĩ hoạt động chính chắn hơn trong cuộc sống, có ý
thức trách nhiệm hơn trong việc cùng góp sức xây dựng mái ấm gia đình.
Có thể thấy vai trò rất lớn của các cán bộ làm công tác tư pháp đối với việc hình thành
tư tưởng về hôn nhân và gia đình trong mỗi cặp vợ chồng khi họ đăng kí kết hôn.
Vì vậy, bồi dưỡng những kiến thức pháp luật cũng như xã hội là hết sức cần thiết, việc
này sẽ mang ý nghĩa tuyên truyền pháp luật cho người dân một cách gián tiếp. Kiến thức pháp
luật sâu rộng, kiến thức pháp luật tốt sẽ giúp những cán bộ tư pháp hạn chế sự đổ vỡ của các
gia đình khi tham gia hoà giải trong các gia đình xuất hiện mâu thuẫn.
Các Uỷ ban cũng như các cơ quan chuyên môn phải tuyên truyền những kiến thức gia
đình phổ biến, như độ tuổi sinh đẻ, giải thích ý nghĩa của những giá trị mà mình tuyên truyền.
Khuyến khích các cặp vợ chồng kết hôn và sinh con ở độ tuổi phù hợp, khi nam trên 25
tuổi, nữ trên 22 tuổi vì ở độ tuổi này họ có sự vững vàng về tư tưởng và tư duy cũng như sự
ổn định về kinh tế. Sự tíh luỹ về kinh tế là rất quan trọng đối với sự phát triển của gia đình và
công việc nuôi dạy con cái. Nó sẽ giúp các cặp vợ chồng vượt qua khó khăn trong cuộc sống

và hạn chế những mâu thuẫn phát sinh trong cuộc sống gia đình. Sự thoải mái về mặt tư tưởng
có tác dụng rất lớn trong việc xây dựng một gia đình ấm no hạnh phúc.
Các tổ chức đoàn thể như Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ cũng phải phát huy hết vai trò
của mình trong việc xây dựng một lối sống sinh hoạt lành mạnh, đẩy lùi các tệ nạn xã hội,
giáo dục tích cức trong tầng lớp thanh niên. Cũng như giúp đỡ họ trong quá trình sản xuất làm
kinh tế, góp phần vào sự phát triển của xã hội và nâng cao dân trí. Những vấn đề trên cũng là
nền tảng để xây dựng một gia đình tốt đẹp.
V. Một số vấn đề tồn tại ở địa phương.
Trong những năm qua nền kinh tế Thị xã Hưng Yên đạt những tiến bộ vượt bậc, tình
hình chính trị xã hội phát triển ổn định. Đó là thành tựu do sự nỗ lức cố gắng của các toàn thể
các cơ quan ban ngành, các tổ chức đoàn thể cũng như toàn bộ nhân dân trên địa bàn thị xã.
Để đạt được những thành tích đó có sự đóng góp không nhỏ của các cơ quan thực thi pháp
luật và cơ quan bảo vệ pháp luật. Sự tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật cũng như sự
tập trung nhanh chóng trong việc giải quyết các vụ án khẩn trương đúng pháp luật đã tạo điều
kiện cho nền kinh tế xã hội của Thị xã phát triển ổn định bền vững.
Tuy nhiên bên cạnh những thành tích đó thì cũng vẫn còn những vấn đề tồn tại, khí khăn
nhất định, ảnh hưởng tới tất cả các lĩnh vực trong đó có vấn đề hôn nhân và gia đình.
Bên cạnh những thành tựu đạt được nền kinh tế của Thị xã vẫn còn nhiều khó khăn ảnh
hưởng không nhỏ đến đời sống của nhân dân.
Trong quá trình giải quyết các vụ án ly hôn thì việc chia tài sản còn gặp rất nhiều khó
khăn đặc biệt là phân chia quyền sử dụng đất. Vấn đề này một mặt do quá trình phân chia đất
của chính quyền còn nhiều lỏng lẻo và có hững sai phạm nhất định dẫn đến xác định nguồn
gốc đất gặp nhiều khó khăn. Mặt khác cũng có lỗi của các đương sự. Việc chuyển quyền sử
dụng đất không được thể hiện rõ ràng bằng văn bản thông qua các phường xã, chính vì vậy
khi phát sinh tranh chấp, việc bảo vệ quyền lợi của các đương sự là rất khó.
Những khó khăn về kinh tế cũng ảnh hưởng không nhỏ đến vấn đề cáp dưỡng đền bù
khoản chênh lệch trong phân chia tài sản giưũa vợ và chồng khi ly hôn. Từ đó, dẫn đến quyền
lợi của phụ nữ và trẻ em không được bảo vệ một cách thoả đáng. Nhiều trường hợp người vợ
khi ly hôn nhân nhận nuôi con và không yêu cầu người chồng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.
Vì xét trên thực tế người chồng mặc nghiện ngập, lại không nghề nghiệp nên không có khả

năng thực hiện nghĩa vụ này.
Đó là trương hợp của Chị Chu Thị Cúc và anh Vũ Mạnh Chiến. Anh chị kết hôn vào
ngày 18/2/1999 tại Uỷ ban nhân dân xã Bảo Khê. Quá trình chung sống có họ có hai con
chung nhưng đến năm 2004 anh bắt đầu lao vào con đường nghiện ngập. Biết anh không từ bỏ
được chị đã quyết tâm gửi đơn ra toà án yêu cầu giải quyết ly hôn anh và chị cũng không yêu
cầu anh thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng ví hiện nay anh khônn có thu nhập gì.
Thực hiện chủ trương chính sách của Nhà nước trong những năm gần đây trình độ của
đội ngũ cán bộ làm công tác pháp luật của Thị xã Hưng Yên đã được nâng lên rõ rệt và thực
hiện công tác tuyên truyền phổ biến pháp luẩtộng rãi đầy hiệu quả. Tuy nhiên do tính chất
ngày càng phức tạp của các quan hệ xã hội cũng như sự sát nhập của một số xã vào Thị xã đã
khiến cho đội ngũ này còn mỏng so với nhu cầu của quần chúng nhân dân.
Với số lượng người mắc các tệ nạn xã hội ngày càng lớn, cũng như tình trạng thôi học
sớm và thiếu công ăn việc làm đã ảnh hưởng rất lớn đến các gia đình thị xã gây nhiều khó
khăn cho việc thực hiênj chính sách pháp luật. Những hoàn cảnh trên đã tác động đến việc kết
hôn của các cặp vợ chồng khi ở độ tuổi còn rất trẻ. Nhận thức của họ về xã hội còn rất thiếu
kinh nghiệm dẫn đến tình trạng sự tan vỡ của gia đình.
Trên đây là những vấn đề còn tồn tại gây ảnh hưởng đến sự phát triển của Thị xã Hưng
yên cũng là mối đe doạ cho sự bền vững của các gia đình và làm cho thực trạng ly hôn ngày
càng gia tăng. Rất mong được sự quan tâm của các cấp chính quyền, các tổ chức đoàn thể
cũng như toàn thể nhân dân đã từng bước khắc phục những tồn tại trên.
VI. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ QUA THỜI GIAN THỰC TẬP.
Được sự giới thiệu của trường Đại học Luật Hà Nội, được sự chỉ bảo tận tình của toàn
thể cán bộ Toà án nhân dân Thị xã Hưng Yên. Trong thời gia qua em đã tìm hiểu được lý luận
đến thực tiễn của công việc thực hiện pháp luật và em thấy còn một số bất cập trong việc thực
hiện pháp luật như sau:
– Vấn đề cấp dưỡng: Pháp luật quy định đối với các trường hợp khi ly hôn, nếu con chưa
đến tuổi trưởng thành hoặc đến tuổi trưởng thành mà không có khả năng lao động thì bên
không trực tiếp nuôi con phải có nghĩa vụ đóng góp nuôi con chung. Nhưng trên thực tế có
nhiều vụ án ly hôn, người mẹ nhận nuôi con và người cha có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy
định của pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế từ nhiều lý do khác nhau, người cha không thể

Xem thêm: Cách Đặt Tính Rồi Tính Lớp 2 (15 Đề + Đáp Án), Bài Tập Toán Lớp 2: Phép Trừ Có Nhớ

thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng của mình hoặc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng không đầy đủ.
Những trường hợp này người vợ mong muốn giải thoát về mặt tình cảm, nên họ không quyết
liệt yêu cầu người chồng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng kể cả khi chính họ cũng gặp khó khăn.
Do đó ý nghĩa của quy định pháp luật cũng chưa được thực hiện, quyền lợi của phụ nữ và trẻ
em cũng chưa được đảm bảo. Do vậy, thiết nghĩ Nhà nước phải có những quy định cụ thể hơn
giao cho các đơn vị cơ sở giám sát việc thực thi quyết định của Toà án và sẵn sàng áp dụng
các biện pháp cưỡng chế thi hành nếu như không thực hiện. Có như vậy thì quyền lợi của các
đương sự mới được đảm bảo, các quy định của pháp luật mới có giá trị trên thực tiễn.
– Vấn đề tranh chấp tài sản: Trong quá trình giải quyết các vụ án ly hôn, tài sản tranh
chấp thường là hai bên không thể thoả thuận được và thời gian giải quyết vụ án thường phải
kéo dài hơn. Do Toà án còn phải thành lập hội đồng định giá tài sản và tiến hành định giá
khối tài sản trên. Việc này sẽ khiến cho Toà án bị động trong quá trình giải quyết các vụ án do
phải phụ thuộc vào các cơ quan khác. Chính vì vậy nên có những quy định phù hợp hơn để
Toà án có thể tụ mình giải quyết công việc một cách nhanh chóng hiệu quả hơn như giảm
được chi phí cho các đương sự.
– Vấn đề áp dụng quyền nuôi con sau khi ly hôn: Theo khoản 2 – Điều 92 Luật Hôn nhân
và gia đình năm 2000 quy định: “Vợ chồng thoả thuận về việc người trực tiếp nuôi con, quyền
và nghĩa vụ của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; nếu không thoả thuận được thì Toà án
giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con, nếu con từ đủ 9
tuổi trở lên thì phải căn cứ vào nguyện vọng của con”. Tuy nhiên trong quá trình giải quyết ly
hôn theo trình tự sơ thẩm Toà án chỉ dựa vào sự thoả thuận của vợ chồng mà không xem xét
đến nguyện vọng của con. Điều này đã vi phạm quyền lợi của con chưa thanh niên. Vì vậy
các cơ quangiám sát hoạt động xét xử cũng như các cơ quan ban hành khác cũng phải quan
tâm hơn nữa đến vấn đề nay để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của trẻ em đã được pháp
luật ghi nhận.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Báo cáo tổng kết ngành Toà án nhân dân huyện Phú Xuyên.
2. Bộ Luật dân sự 2005
3. Bình luận Khoa học Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam – TS Nguyễn Ngọc Điện
Tập I, II – NXB Trẻ 2001

4. Giáo trình Luật Hôn nhân và gia đình – Trường Đại học Luật Hà Nội.
5. Hồ sơ các vụ án ly hôn tại Toà án nhân dân huyện Phú Xuyên.
6. Bình luận Khoa học Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam – Đinh Thị Mai Phương
(Chủ biện) – Viên khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp- NXB Chính trị quốc gia 2004
7. Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000
8. Nghị quyết số 35/2000/QH 10 ngày 09/06/2000 quy định về việc thi hành Luật Hôn
nhân và gia đình năm 2000.
9. Nghị định số 77/2001/NĐ- CP ngày 22/10/2001 quy định chi tiết về đăng kí kết hôn
theo Nghị quyết 35/2000/QH 10 của Quốc Hội về thi hành Luật Hôn Nhân và gia
đình năm 2000.
10. Nghị định số 70/2001/NĐ- CP ngày 03/10/2001 của Chính phủ quy định chi tiết thi
hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000.
11.Thông tư liên tịch số 02/2000/NQ HĐTP ngày 23/12/2000 của Hội đồng thẩm phán
Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Luật Hôn nhân và
gia đình

Tài liệu liên quan

*

Thực trạng cạnh tranh và một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh cho sản phẩm của Công ty rượu Hà Nội 63 633 0

*

Thực trạng cạnh tranh và một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh cho sản phẩm của Công ty Bia Hà Nội 68 475 0

*

Tài liệu Tiểu luận: Thực trạng ly hôn và một số giải pháp nhằm hạn chế ly hôn ở địa phương pptx 18 15 59

*

Tài liệu Tiểu luận: thực trạng nghiên cứu và vận dụng giá trị thặng dư trong nền kinh tế định hướng XHCN ở nước ta hiện nay doc 29 1 6

*

Tài liệu Tiểu luận Thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA tại Việt Nam ppt 25 2 13

*

Tài liệu TIỂU LUẬN: Thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty lắp máy Việt Nam LILAMA pptx 40 856 7

*

Tài liệu Báo cáo thực tập Lợi nhuận và một số giải pháp nâng cao lợi nhuận tại công ty TNHH Cửu Long docx 51 1 2

*

thực trạng sản xuất và một số giải pháp kỹ thuật nhằm phát triển đậu tương đông tại thái nguyên 211 495 0

*

thực trạng, tiềm năng và một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động sản xuất và xuất khẩu cao su của việt nam 106 701 0

*

phân tích thực trạng thị trường và một số biện pháp nhằm phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm của công ty cao su sao vàng trong nền kinh tế hiện đại 54 483 0

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Xem thêm: Giải Vở Bài Tập Tiếng Việt Lớp 4 Tập 2 Tuần 29 Trang 70 Luyện Từ Và Câu

(117.5 KB – 18 trang) – Tài liệu Tiểu luận: Thực trạng ly hôn và một số giải pháp nhằm hạn chế ly hôn ở địa phương pptx

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Tiểu luận

Related Articles

Trả lời

Back to top button